Author: Serkan KOÇ

Balın gerek insan vücudu için önemli bir besin kaynağı olması ve gerekse bal arılarının bitkisel yaşamın devamlılığı açısından tozlaşmayı (polinasyon) sağlaması, arıcılığı hayatımızda vazgeçilmez bir unsur olarak karşımıza çıkarır. Yeryüzündeki tozlaşmanın yaklaşık %80’i bal arıları ve bombus arıları tarafından gerçekleştirilmektedir. / Arıcılık, toprağa bağımlı olmayan bir uğraş olduğu için; topraksız veya az topraklı aileler için asıl geçim kaynağı durumundadır. / Gezginci arıcılık : Bir koloniden daha fazla ürün alabilmek için, kovanların bir yerden başka bir yere taşınması ile yapılan arıcılıktır. Bu sayede, farklı zamanlarda farklı bitkilerden faydalanılabilir. Gezginci arıcılıkta; arı nakli yapılırken, yükleme ve indirme sırasında kovanlar sarsılmamalı, yeterli havalandırma sağlanmalı ve nakiller gece yapılmalıdır. / KASTAMONU’DA ARICILIK / Ülkemizde elde edilen yıllık bal rekoltesinin %1’lik bir kısmı Kastamonu’dan sağlanmaktadır. İlimiz genelinde, 2016 yılı verilerine göre, arıcılık yapan işletme sayısı 2150 olup, toplam kovan sayısı 80.000’dir ve 320 ton/yıl bal üretimi sağlanmıştır. / Azdavay ilçemiz ise, Kastamonu’da yılda elde edilen balın % 8’lik bir kısmını karşılamaktadır. İlçemizde, desteğe tâbi olan olmayan toplam 148 ad. arıcılık işletmesi mevcut olup; 2500 ad. kovan mevcuttur.		ARILARIN BİYOLOJİK GELİŞME DÖNEMLERİ / Bal arıları, yumurtlama ile çoğalırlar. Ana arının yumurtladığı döllü yumurtadan dişi arı, dölsüz yumurtadan ise erkek arı meydana gelir. / NOT! Bu nedenle, ana arı belli bir yaştan sonra vücudundaki sperm stokunda sperm kalmaz ise, petek gözlerine dölsüz yumurta bırakmaya başlar ki bu da erkek arının meydana gelmesine neden olur. Eğer kovanda erkek arı artmışsa ana arının ömrü tükenmiş demektir. Bundan dolayı ortalama her 2 yılda bir, kovanın ana arısı değiştirilmelidir. / Bal arılarının yumurtada geçirdiği süreler / Ana arının petek gözüne bıraktığı yumurta, ilk gün dikey, 2. gün yarım yatık, 3. gün ise tam yatık haldedir. Bu pozisyondan günlük yumurtlama durumu öğrenilebilir. / Larva döneminde, larvalar ilk 3 günde arı sütü ile beslenirler. / Döllenmeden itibaren 11. günde pupa dönemi başlar. Yumurta ve larva dönemi açık yavru, pupa dönemi ise kapalı yavru olarak adlandırılır. Pupa döneminde, erkek yavru gözlerinde varroa tehdidi mevcuttur.		ARILARDA MEVSİMSEL BAKIM İŞLERİ / İlkbahar Bakımı / Havanın yeteri derecede ısındığı, erik ağaçlarının çiçek açtığı zaman, güneşli bir günde saat 11-14 arasında yapılmalıdır. Kontrol sırasında, yavrular üşütülmemelidir. Dip tahtasının temizliği, çerçevelerin kontrolü, ana arının kontrolü, arıların yiyecek durumunun kontrolü ve hastalık kontrolü yapılmalıdır. / İlkbahar Beslemesi : Kıştan çıkan arıların açlıklarının giderilmesinde ve ana arının yumurtlamasını teşvik etmek için 1’e 1 oranında şerbet hazırlanır. Bu şerbet, nektarın yoğunluğu ile aynı olduğundan, nektar akımı hissi oluşturarak, ana arının yumurtlama içgüdüsünü tetikler. / Yaz Bakımı / Çerçeve ve kat verme işlemlerinde; kat verildikten sonra, kata ilk olarak 2 çerçeve konur. Bunlar kabartıldıktan sonra çerçeve sayısı 5’e; onlar da kabartıldıktan sonra 10’a tamamlanır. Çerçevelerin tümü aynı anda kata konulmamalıdır. / Sonbahar Bakımı / Hasattan hemen sonra sonbahar bakımı başlamalıdır. Katlar alınır. Petekler tamamen balla dolu olmayıp, alt taraflarındaki gözler boş olmalıdır; çünkü arılar bu boş gözlerde kış salkımı oluşturur. Bunun yanı sıra, kovanda hastalık mücadelesi yapılmalıdır. / Sonbahar Beslemesi : Arıların kış mevsimine aç girmemeleri için 2’ye 1 oranında, kıvamı bala yakın olan şerbet hazırlanır ve havalar soğuyana kadar, kovana günaşırı verilmelidir. / NOT! Şerbet hazırlanırken : Şeker kesinlikle kaynayan suya dökülmemelidir. Su kaynadıktan sonra ateşten alınır. Şeker sıcak suya dökülerek karıştırılır ve soğumaya bırakılır.

BAŞLICA BALLI BİTKİLER / Faselya (Arı Otu) : Kaliteli balı olan tek yıllık bir bitkidir. Çiçek rengi genellikle eflatundur. Çiçeklenme süresi bir bitki için 1 ay, tarla için ise 1.5-2 aydır. Ülkemiz ekolojik koşulları için uygun bir bitki olup; ikinci ürün olarak ta ekilebilir. Kurak topraklarda bile hızlı gelişir ve erken çiçeklenir. / Faselya, dünyanın en üstün 20 ballı bitkisi içerisinde yer alır. Bir tarlanın 3’e bölünüp 15’er gün arayla ekilmesi, çiçeklenme periyodunu uzatır. Ayrıca kaliteli bir yem bitkisi olup, çiçeklenme sonunda, silaj, yeşil yem veya kuru ot şeklinde hayvan yemi olarak tüketilebilir. Rakımı 700 mt’den yüksek olan yerlerde erken ilkbaharda, düşük olan yerlerde ise sonbaharda ekimi yapılmalıdır. Dekara atılacak tohum 1.5-2 kg. olup; 1-2 cm derinliğe bırakılmalıdır.		ARI KEKİ HAZIRLAMA / Arı keki hazırlanırken dikkat edilmesi gereken en önemli husus, karışımın iyice karıştırılmasıdır. Karıştırılıp hamur haline getirilir ve 1-2 saat dinlendirildikten sonra kullanılır. / ARI KEKİ TARİFİ / Pudra Şekeri 6 kg. / Süzme Bal veya Su 3 kg. / Arı Poleni 500 gr. / Yağsız Süt Tozu 500 gr. / DELİ BAL ( ACI BAL veya TUTAN BAL ) / Bal arılarının; mor, beyaz ve sarı renkteki orman gülü bitkisinden ürettiği bir baldır. Bitkideki toksik içerikten dolayı hipotansiyon, mide bulantısı, nabız düşüklüğü, baş dönmesi ve deride kızarıklığa neden olabilir. İlimizde, Azdavay, Şenpazar ve sahil ilçelerimizden elde edilen bu balın bir çay kaşığı tüketilmesi bile zehirlenmeye neden olabilmekte olup; halk arasında şifa kaynağı ve kuvvetli bal olarak ta bilinir. / KESTANE BALI / Koyu kahverenkli, koyu kıvamlı, tadı buruk ve biraz acı olan bu bal, antioksidan ve antibiyotik özelliği ile dikkat çeker. İlimizde sahil kesimlerinden elde edilir ve halk arasında da tercih edilen bir baldır. / İL GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ / Saraçlar Mah. Bayındır Sok. No:2 37820 Merkez/KASTAMONU / Tel No: (366) 214 84 00 Faks No: (366) 214 31 70 / http://kastamonu.tarim.gov.tr/		T.C. / KASTAMONU VALİLİĞİ / İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü / ARICILIK / Haziran – 2017 / KASTAMONU

Kültür Bitkileri	Doğada Yetişenler	Ağaçlar
Faselya (arı otu)	Adaçayı	Akasya
Kırmızı Üçgül	Kekik	İğde
Ayçiçeği	Beyaz Ballıbaba	Söğüt
Yonca,Korunga	Karabaş Otu	Kestane

	Yumurta	Larva	Pupa	Toplam
Ana Arı	3	6	7	16
İşçi Arı	3	6	12	21
Erkek Arı	3	6	15	24