Author: Serkan KOÇ

KOOPERATİF NEDİR? / Kooperatifler, ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaç ve istekleri müşterek sahip olunan ve demokratik olarak kontrol edilen bir işletme yoluyla karşılamak üzere gönüllü olarak bir araya gelen insanların oluşturduğu özerk teşkilatlardır. / Kooperatiflerin esas amacı; yeteri derecede iktisadi güce sahip olmayan gerçek kişilerin meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarının karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle rasyonel şekilde ve ekonomik olarak karşılamak ve temin etmekten ibarettir. / ORTAKLIĞA GİRME ŞARTLARI / Türk vatandaşı olmak. / Kooperatifin çalışma bölgesi içinde en az bir yıl ikamet etmek veya nüfus kütüğüne kayıtlı olmak. (Tüzel kişiler için bu madde uygulanmaz.) / Aynı bölgede, aynı amaçla başka bir kooperatifin ortağı olmamak. / Kuruluşta ana sözleşmeyi imzalamış olmak veya sonradan kooperatife girişte ana sözleşme hükümlerini bütün hak ve ödevleri ile birlikte kabul ettiğine dair bir ortaklık dilekçesi vermiş olmak. / ORTAKLARIN HAK VE GÖREVLERİ / İlgili kanun, ana sözleşme ve yönetmelik hükümlerine uymak. / Kooperatifin çıkarlarına ve alınan kararlara aykırı davranışlarda bulunmamak, kooperatifin bütün hizmetlerine yardımcı olmak.		Yüklendiği ortaklık paylarını, varsa ek ödemelerini, kredi ve avanslardan doğan ve vadesi gelen borcunu zamanında ödemek. Ortaklık payları en az iki yıl içinde ödenmek zorundadır. / Kooperatife olan her türlü vecibelerini yerine getirmek. Örneğin; süt toplayan bir kooperatifin ortağı sütünü kooperatif aracılığıyla pazarlamalıdır. / Üç kez üst üste mazeret bildirmeden Genel Kurula katılmayan ortak ortaklıktan çıkarılabilir, bu yüzden Genel Kurula katılması önemlidir. / Finansman müesseselerinden kooperatif adına ortakların müteselsil kefaletiyle kredi alınması sonucunda bu teşekküllere karşı doğan borçların yerine getirilmesinde payına düşeni zamanında yerine getirmek. / Her ortağın kooperatif hakkında bilgi edinme hakkı vardır. / GENEL KURULDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR / Genel Kurul toplantısına katılan ortakların hazır bulunanlar listesini imzalaması şarttır. Listeyi imzalamayanların sayısına bakılarak yeterli çoğunluğun sağlanıp sağlanmadığı kontrol edilir. Yeterli çoğunluk, gündemdeki maddelerin niteliğine göre değişir. / Toplantının gerçekleştirildiği tarihten üç ay evvel kooperatife kaydolmuş olan ortakların yarıdan fazlasının (Yeni ana sözleşmeye göre 1/4’ünün) hazır bulunması gereklidir.		Ortakların şahsi sorumlulukları arttırılacak veya ek ödeme yükümlülüğü kararlaştırılacaksa, tüm ortakların en az 3/4’ü hazır bulunmalıdır. / Kooperatifin ana sözleşme değişikliği, dağılma, birleşme ve ayrılma hakkındaki kararlarında hazirun listesini imzalayan ortakların 2/3 nisabı aranır. / Toplantı, yönetim kurulu başkanı veya üyeleri bulunmadıkları zaman denetçilerden biri veya Genel Kurulca gösterilecek bir ortak tarafından açılır. Genel Kurulu idare etmek üzere başkanlık divanının oluşturulmasına geçilir. / Başkanlık divanı ortaklar veya üst kuruluş temsilcileri arasından seçilir. Yönetim Kurulu ve Denetçilerden herhangi biri seçilemez. Başkanlık divanı bir başkan, bir başkan vekili, en az birer katip ve oy tasnifçisinden oluşur. / Başkanlık divanının oluşturulmasından sonra gündeme geçilir ve görüşmelere başlanır. / Kooperatifin yaptığı ilk toplantıda yeterli çoğunluk sağlanmazsa toplantı ilan ve toplantı günü hariç, 15 günden az 30 günden fazla olmayacak şekilde sonraya bırakılır. / Genel kurulda kooperatife alınacak veya satılacak her türlü demirbaş ve gayrimenkul satışı için alt limit alışı için üst limit, ayrı ayrı belirlenmelidir. / Gündem genel kurul tarihinden 15 gün öncesinde ilan edilmeli ve duyurulmalıdır. / Genel kurula 15 gün kala yönetim kurulu raporu ve denetleme kurulu raporu ortaklara duyurulmalıdır..

YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ / Genel Kurul tarafından verilen kararları yerine getirmek ve kooperatif işlerini ortakların yararına uygun şekilde yürütmek, / Defter, hesap ve kayıtları kanun ve ana sözleşmeye uygun olarak tutmak, / Kooperatifin nakit varlığı ile menkul ve gayrimenkullerini gereği gibi kullanmak, işletmek ve korumak, / Genel kuruldan alınan yetki ile işlerin görülmesi için gerektiğinde ortakları görevlendirmek, müdür, memur ve işçi çalıştırmak, / Kanun ve ana sözleşmedeki ortaklık hak ve ödevlerini yerine getirmeyen ortaklar hakkında karar alarak durumu Genel Kurulun onayına sunmak, / Ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin ana sözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, uygun olanları ortak olarak kaydetmek, / Mal beyanında bulunmak, / Denetim amacıyla denetçilerin 92. Madde doğrultusunda, talepleri halinde kooperatife ait her türlü defter ve belgeleri vermek, / Görevi son bulan yönetim kurulu yeni yönetim kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde bütün hesapları, bilgi ve belgeleri devretmek zorundadır.		DENETLEME KURULUNUN GÖREVLERİ / Yılda en az dört defa toplanmak, / Kooperatifin işlem ve hesaplarının incelenmesi sonunda buldukları noksan ve yanlışların giderilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili makam ve organlara haber vermek, / Bilançonun Türk Ticaret Kanunu ile Vergi Usul Kanunu esaslarına göre hazırlanıp hazırlanmadığına bakmak, / Ara denetleme ve yıllık denetleme raporlarını düzenlemek, / Bütçeyi kontrol etmek, / Gerektiğinde; boşalan yönetim kurulu üyeliğine yedek üyeyi çağırmak, / Genel Kurul toplantılarında hazır bulunmak, / Genel Kurul kararlarına karşı iptal davası açmak, / Genel Kurulda karar alınırsa yönetim kurulu üyeleri aleyhine dava açmak. / KOOPERATİFLERDE KAR PAYI (RISTURN) DAĞITMA / RISTURN sadece kooperatif ortaklarına dağıtılır. / Bir yıllık işlem sonucunda elde edilen gelirden, tüm masraflar, vergiler, eski dönemlere ait borçlar ödendikten, ana sözleşme gereği ayrılması gereken fonlar ayrıldıktan sonra kar ortaklara kooperatife yaptıkları iş oranına göre dağıtılır. / Yani kooperatife çok kazandıran ortak çok, az kazandıran ortak az kar payı alır. Kooperatife iş yapmayan ortak kar payı alamaz. / İL GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ / Saraçlar Mah. Bayındır Sok. No:2 37820 Merkez/KASTAMONU / Tel No: (366) 214 84 00 Faks No: (366) 214 31 70 / www.kastamonutarim.gov.tr		T.C. / KASTAMONU VALİLİĞİ / İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü / KOOPERATİFÇİLİK / EL REHBERİ / Haziran - 2017 / KASTAMONU