Author: Serkan KOÇ

KASTAMONU'NUN VAZGEÇİLMEZİ "TİRİT" / Tirit, Osmanlılardan günümüze gelen bir yemektir. Tirit’ in o dönemde yapıldığına dair şu olay anlatılır: Girit adasının alınması için yapılan seferlerin uzun sürmesi padişahı oldukça huzursuz eder ve sarayda Girit adını duymak istemediğini, söyleyenin kellesinin vurulacağını söyler. Aradan yıllar geçer ve ada alınır. Ancak bunu padişaha kimse söyleyemez. Bir gün sarayda ziyafet verilir ve yemeklerin arasında Tirit de bulunmaktadır. Sadrazam ziyafetten kalktıktan sonra padişaha: “Tirit yedik, Girit’i aldık” der. Topkapı Sarayı arşivinde 16. y.y.’ a ait olduğu tahmin edilen bir belgede mevsimlere göre verilen yemek listelerinde Tirit de bulunmaktadır. Yağlı et suyuna ekmek ya da bulgur katarak tirit yaptıkları belirtilmektedir.		Deyimlerde de; “tirit gibi”, “tiridi çıkmak” ve “sade suya tirit” şeklinde kullanımlarına rastlamaktayız. Birçok yörede etli yemeklerin suyuna “tirit” denilmektedir. Ayrıca Türkülerimizde de yerini alır: / ..Of oooof Sabahleyin erken çifte giderken amman amman Öküzüm torbadan düşmüş gördün mü amanini yandım Amanini amanini amanini yandım Tiridine tiridine tiridine bandım Bedava mı sandın para vidim aldım. / “Tiridine bandım" isimli Kastamonu türküsüne adını veren "tirit", kenti ziyaret eden yerli ve yabancı turistlerin vazgeçemediği lezzetlerin başında gelmektedir. / Bayat simitlerin israf edilmemesi için uzun yıllardır yapılan tirit, kentin mutfak kültüründe önemli yer tutmaktadır.		Kastamonu’nun eski bir yerleşim yeri olduğu, simit tiridinin de yaklaşık 400 yıllık geçmişi bulunduğu söyleniyor. Geçmiş yıllarda bayat simitlerin israf olmaması için tirit yapılmasıyla yemeğin yaygınlaştığı ifade edilmektedir. / Kastamonu simidi, kemik suyu, sarımsak, yoğurt, kavrulmuş kıyma ve tereyağından hazırlanan tiridin, ana malzemesi olan Kastamonu Simitinin (Kel Simit) yapılışı şu şekildedir: / Kastamonu simidi (Kel Simit) diğer yörelerden farklı olarak, böreklik unla mayalanıp yoğrulduktan sonra hamur simit halkası haline getirilir ve 10 dakika bekletilir. Dinlenmiş hamur, içinde elma pekmezinin kaynadığı suda haşlanır. Daha sonra fırınlanarak hazır hale getirilir.

Tirit Yemeği (Kastamonu) Tarifi: / Kıyma tavaya konulur. Suyunu salıp tekrar çekinceye kadar kavrulur. Üzerine bir yemek kaşığı sıvıyağı, bir tatlı kaşığı salça, bir çay kaşığı pul biber ve bir çay kaşlığı tuz konularak beş – altı dakika kadar birlikte pişirilir ve altı kapatılır. / İki bardak et suyu tencereye konulur ve ocakta kaynar duruma getirilir. İki – üç santim uzunluğunda parçalanan veya bıçakla kesilen simitler kaynayan et suyunun içine atılır. Üç – dört dakika şekilleri bozulmadan simitler yumuşayıncaya kadar et suyunun içinde tutulur.		Yumuşayan simit parçaları kevgir ile servis tabağına alınır. Yoğurt çırpılarak içerisine ezilmiş sarımsaklar katılır ve karıştırılır. Sarımsaklı yoğurt servis tabağındaki yumuşatılan simitlerin üzerine gezdirilir. Kavrulmuş kıyma kaşık yardımıyla yoğurdun üzerini kaplayacak şekilde en üste konulur. Kastamonu Tirit yemeği istenirse kıyılmış maydanozla süslenerek servis edilir. / İL GIDA, TARIM ve HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ / Saraçlar Mah. Bayındır Sok. No:2 37820 Merkez/KASTAMONU / Tel No: (366) 214 84 00 Faks No: (366) 214 31 70 / http://kastamonu.tarim.gov.tr/		T.C. / KASTAMONU VALİLİĞİ / İl Gıda, Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü / TİRİT / Haziran - 2017 / KASTAMONU